Serwis korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z polityką cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Dowiedz się więcej Rozumiem

Portal regulacyjny

Biuro Warszawa
Ogrodowa City Gate
ul. Ogrodowa 58
00-876 Warszawa
tel. +48 22 652 26 18 

warsaw@dlklegal.com


Biuro Kraków
ul. Królowej Jadwigi 237
30-218 Kraków
tel. +48 12 410 07 47 

cracow@dlklegal.com

Usługi wyłączone z zakresu PSD II

Zmianie ulegnie również kształt katalogu usług wyłączonych spod zastosowania dyrektywy.

Dostawcy usług technicznych:

Jednym z najważniejszych wyłączeń przewidzianych w dyrektywie PSD było wyłączenie dla usług świadczonych przez dostawców usług technicznych, wspierających świadczenie usług płatniczych, którzy na żadnym etapie nie wchodzili w posiadanie środków pieniężnych. Wyłączenie wprost obejmuje usługi przetwarzania i przechowywania danych, usługi powiernicze i ochrony prywatności, uwierzytelnianie danych i podmiotów, usługi IT, dostarczanie sieci teleinformatycznych, a także dostarczanie i konserwację terminali i urządzeń do wykonywania usług płatniczych.
 
Dotychczas z wyłączenia tego (w brzmieniu określonym przez dyrektywę PSD) często korzystali TPP, którzy  pełnili rolę dostawców usług pomocniczych oraz zwykle nie wchodzili w posiadanie środków pieniężnych użytkownika. Ponieważ jedną z głównych zmian wprowadzonych przez PSD II jest objęcie regulacją usług PIS/AIS, nowe przepisy wprost przewidują, że na wyłączenie nie mogą powołać się dostawcy tych usług (TPP).
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
 
j) usług świadczonych przez dostawców usług technicznych, wspierających świadczenie usług płatniczych, jednak bez wchodzenia na jakimkolwiek etapie w posiadanie przekazywanych środków, włączając w to przetwarzanie i przechowywanie danych, usługi powiernicze i ochrony prywatności, uwierzytelnianie danych i podmiotów, technologię informatyczną (IT), dostarczanie sieci informatycznych i komunikacyjnych, dostarczanie i konserwację terminali i urządzeń do wykonywania usług płatniczych;
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
 
j) usług świadczonych przez dostawców usług technicznych, którzy wspierają świadczenie usług płatniczych, nie wchodząc jednak na żadnym etapie w posiadanie transferowanych środków pieniężnych; usługi te obejmują m.in. przetwarzanie i przechowywanie danych, usługi powiernicze i ochrony prywatności, uwierzytelnianie danych i podmiotów, dostarczanie sieci informatycznych i komunikacyjnych, dostarczanie i konserwacja terminali i urządzeń wykorzystywanych na potrzeby usług płatniczych, z wyjątkiem usług inicjowania płatności i usług dostępu do informacji o rachunku;

Ograniczona sieć akceptacji

Przepisy dyrektywy PSD nie znajdują zastosowania do tzw. instrumentów ograniczonej akceptacji. Wyłączenie obejmuje usługi oparte na tych instrumentach, które można wykorzystywać w celu nabycia towarów lub usług wyłącznie w pomieszczeniach wykorzystywanych przez wydawcę lub na podstawie umowy handlowej z wydawcą w ramach ograniczonej sieci dostawców usług albo w odniesieniu do ograniczonego asortymentu towarów lub usług.
 
Celem wyłączenia było wyjęcie z zakresu regulacji m.in. kart lunchowych, elektronicznych bonów rabatowych i kart prezentowych, a także kart paliwowych. Było ono jednak źródłem szeregu wątpliwości interpretacyjnych (w szczególności w odniesieniu do czynników, które decydują o "otwartym" lub ograniczonym charakterze sieci akceptacji). Sama Komisja Europejska zwracała uwagę, że wyłączenie było wielokrotnie nadużywane i stosowane do usług, które z założenia miały podlegać regulacji na zasadach ogólnych.
 
Dyrektywa PSD II doprecyzowuje, że jej przepisy nie znajdują zastosowania do usług opartych na określonych instrumentach płatniczych, które można wykorzystywać jedynie w ograniczony sposób i mieszczą się w jednej z poniższych kategorii:
 
Opcja 1: Instrument pozwala posiadaczowi nabywać towary lub usługi wyłącznie w pomieszczeniach wydawcy lub w ramach ograniczonej sieci dostawców usług, którzy uczestniczą w niej na podstawie umowy handlowej zawartej bezpośrednio z profesjonalnym wydawcą.
Przykład: karta prezentowa, którą można wykorzystać wyłącznie w sklepie, który jest jednocześnie wydawcą karty.
 
Opcja 2: Instrument, którego można używać wyłącznie w celu nabycia bardzo ograniczonego asortymentu towarów lub usług.
Przykład: karta paliwowa wydana przez sieć stacji benzynowych.
 
Opcja 3: Instrument jest ważny wyłącznie w jednym państwie członkowskim, dostarczany na wniosek przedsiębiorstwa lub na wniosek podmiotu sektora publicznego, który został uregulowany ze względu na określone cele społeczne lub podatkowe przez krajowy lub regionalny organ publiczny i służy do nabycia określonych towarów lub usług od dostawców, którzy zawarli umowę handlową z wydawcą.
Przykład: karty pełniące charakter "bonów socjalnych" na określone rodzaje usług lub towarów.
 
Dodatkowym obowiązkiem spoczywającym na wydawcy instrumentu ograniczonej akceptacji (z wyjątkiem instrumentów wyłączonych w ramach "opcji 3") będzie obowiązek powiadamiania organów nadzorczych, jeżeli całkowita wartość transakcji płatniczych wykonanych podczas ostatnich dwunastu miesięcy przekracza 1 mln euro. Powiadomienie powinno zawierać opis oferowanych usług oraz wskazanie na jakiej podstawie usługi te powinni w ocenie wydawcy podlegać wyłączeniu. Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że nie są spełnione podstawy wyłączenia, powinien wydać odpowiednią decyzję skierowaną do wydawcy. Dodatkowo, organ powinien podać do wiadomości publicznej (poprzez wskazanie we właściwym rejestrze) opis działalności. o której dostawca powiadomił organ nadzoru, podlegającej temu wyłączeniu.
 
Należy również zwrócić uwagę, że podobne, niemal jednobrzmiące wyłączenie dla instrumentów ograniczonej akceptacji znajduje się w rozporządzeniu MIFR. Skutkiem jego wprowadzenia jest przede wszystkim niestosowanie do instrumentów ograniczonej akceptacji wymagań rozporządzenia odnośnie wysokości opłat, zasad kierunkowania wyboru przez akceptanta czy obowiązków informacyjnych. Więcej o rozporządzeniu MIFR można przeczytać tutaj [odnośnik do MIFR].
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
usług opartych na instrumentach, które można wykorzystywać w celu nabycia towarów lub usług wyłącznie w pomieszczeniach wykorzystywanych przez wydawcę lub na podstawie umowy handlowej z wydawcą w ramach ograniczonej sieci dostawców usług albo w odniesieniu do ograniczonego asortymentu towarów lub usług;
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
usług opartych na określonych instrumentach płatniczych, które można wykorzystywać jedynie w ograniczony sposób i które spełniają jeden z następujących warunków:
MIFR:

Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:
usług opartych na szczególnych instrumentach płatniczych, których można używać wyłącznie w ograniczony sposób i które spełniają jeden z poniższych warunków:
 
 
 
(i) instrumenty pozwalające posiadaczowi nabywać towary lub usługi wyłącznie w pomieszczeniach wydawcy lub w ramach ograniczonej sieci dostawców usług na podstawie umowy handlowej zawartej bezpośrednio z profesjonalnym wydawcą; a) instrumenty pozwalające posiadaczowi nabywać towary lub usługi wyłącznie w pomieszczeniach wydawcy lub w ramach ograniczonej sieci dostawców usług na podstawie bezpośredniej umowy handlowej z profesjonalnym wydawcą;
  (ii) instrumenty, których można używać wyłącznie w celu nabycia bardzo ograniczonego asortymentu towarów lub usług; b) instrumenty, których można używać wyłącznie w celu nabycia bardzo ograniczonego asortymentu towarów lub usług;
  (iii) instrumenty ważne wyłącznie w jednym państwie członkowskim, dostarczane na wniosek przedsiębiorstwa lub na wniosek podmiotu sektora publicznego, regulowane ze względu na określone cele społeczne lub podatkowe przez krajowy lub regionalny organ publiczny i służące do nabycia określonych towarów lub usług od dostawców, którzy zawarli umowę handlową z wydawcą; c) instrumenty ważne tylko w jednym państwie członkowskim dostarczane na wniosek przedsiębiorstwa lub jednostki sektora publicznego i regulowane – w szczególnych celach społecznych lub podatkowych – przez krajowy lub regionalny organ publiczny na potrzeby nabywania konkretnych towarów lub usług od dostawców, którzy zawarli umowę handlową z wydawcą;

Agent handlowy

Dyrektywa PSD wyłącza z zakresu swojego zastosowania również transakcje płatnicze dokonywane za pośrednictwem agenta handlowego uprawnionego do prowadzenia negocjacji lub zawierania transakcji sprzedaży lub zakupu towarów lub świadczenia usług w imieniu płatnika lub odbiorcy. Na gruncie PSD wyłączenie dla transakcji płatniczych realizowanych za pośrednictwem agenta handlowego spotkało się ze zróżnicowaną praktyką w poszczególnych państwach członkowskich. W niektórych państwach członkowskich wyłączenie stosowane jest np. przez platformy handlu elektronicznego, które wprawdzie działają jako pośrednicy w imieniu kupujących i sprzedających, lecz nie dysponują realną możliwością negocjowania czy też zawarcia transakcji sprzedaży lub kupna towarów lub usług - takie stosowanie wyłączenia było wadliwe i w ocenie Komisji generowało ryzyka dla konsumentów.
 
Spod dyrektywy PSD II nadal wyłączone są transakcje płatnicze dokonywane za pośrednictwem agenta handlowego upoważnionego do prowadzenia negocjacji lub zawierania transakcji sprzedaży lub zakupu towarów lub usług, przy czym dodatkowo wymagane jest aby:
  • Upoważnienie wynikało z umowy,
  • Agent handlowy działał wyłącznie w imieniu płatnika lub wyłącznie w imieniu odbiorcy.
Wyłączenie to powinno mieć zastosowanie, gdy agenci działają jedynie w imieniu płatnika lub jedynie w imieniu odbiorcy, niezależnie od tego czy wchodzą w posiadanie środków pieniężnych klientów.
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
 
transakcji płatniczych od płatnika do odbiorcy za pośrednictwem agenta handlowego uprawnionego do prowadzenia negocjacji lub zawierania transakcji sprzedaży lub zakupu towarów lub świadczenia usług w imieniu płatnika lub odbiorcy;
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

transakcji płatniczych od płatnika do odbiorcy za pośrednictwem agenta handlowego upoważnionego – na podstawie umowy – do prowadzenia negocjacji lub zawierania transakcji sprzedaży lub zakupu towarów lub usług w imieniu wyłącznie płatnika lub wyłącznie odbiorcy;

Treści cyfrowe

Treści cyfrowe na gruncie dyrektywy PSD II oznaczają towary lub usługi, wytwarzane i dostarczane w formie cyfrowej, które mogą zostać użyte lub z których można skorzystać wyłącznie za pomocą urządzenia technicznego i które w żaden sposób nie obejmują użycia ani konsumcji fizycznych towarów lub usług.
 
Z zakresu dyrektywy PSD wyłączone zostały usługi, w ramach których transakcja jest dokonywana przy użyciu urządzenia telekomunikacyjnego, cyfrowego lub informatycznego, zaś towary lub usługi dostarczane są do tego urządzenia i mają być wykorzystywane za jego pośrednictwem. Warunkiem skorzystania przez operatora z wyłączenia jest wnoszenie do usługi wartości dodanej (tj. aby nie działał on jedynie jako pośrednik między użytkownikiem usług płatniczych a dostawcą towarów i usług).
 
Na gruncie PSD na wyłączenie najczęściej powoływali się usługodawcy oferujący w szczególności płatności typu direct billing, przy zakupie określonych plików multimedialnych (grafika, dzwonki, gry, aplikacje i inne).
 
Dyrektywa PSD II precyzuje i zawęża zakres wyłączenia, określając rodzaje transakcji, co do których można z niego skorzystać. Powinny nim być objęte zasadniczo transakcje płatnicze świadczone w celu realizacji mikropłatności za treści cyfrowe i usługi głosowe.
 
Wyłączenie obejmie również dwie dodatkowe kategorie transakcji - zakup biletów elektronicznych oraz darowizny przekazywane na cele charytatywne, o ile spełnione zostaną warunki określone dyrektywą PSD II.
 
Transakcje płatnicze z tytułu zakupu biletów elektronicznych uległy ewolucji na przestrzeni ostatnich lat. Znaczna część usług może być sprzedawana w oparciu o koncepcję "biletu" - dokumentu lub zapisu danych uprawniających do skorzystania z określonego świadczenia. Co więcej, ustawodawca dostrzegł zwiększoną "mobilność" biletówi wynikający z tego potencjał - obecnie klienci mogą zamawiać bilety elektroniczne, płacić za nie oraz otrzymywać je i korzystać z nich w dowolnym miejscu i czasie przy użyciu telefonów komórkowych lub innych urządzeń. Dzięki możliwościom technicznym coraz więcej osób korzysta z biletów elektronicznych, a dla wydawców są one tańsze w obsłudze i dystrybucji.
 
Nowe przepisy obejmują wyłączeniem także darowizny przekazywane na cele charytatywne, pod warunkiem, że wartość pojedynczej transakcji nie przekracza określonego progu, tak aby można było ograniczyć je do płatności jedynie o niskim profilu ryzyka.
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
 
transakcji płatniczych wykonywanych przy użyciu wszelkich urządzeń telekomunikacyjnych, cyfrowych lub informatycznych, w ramach których nabywane towary lub usługi dostarczane są do urządzenia telekomunikacyjnego, cyfrowego lub informatycznego i mają być wykorzystywane za pośrednictwem tego urządzenia, pod warunkiem że operator systemu telekomunikacyjnego, cyfrowego lub informatycznego nie działa jedynie jako pośrednik między użytkownikiem usług płatniczych a dostawcą towarów i usług;
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
 
transakcji płatniczych przeprowadzanych przez dostawcę sieci lub usług łączności elektronicznej świadczonych – obok usług łączności elektronicznej – na rzecz abonenta sieci lub usługi:
 
(i) w celu zakupu treści cyfrowych i usług głosowych, niezależnie od urządzenia wykorzystywanego do nabycia lub wykorzystania treści cyfrowych, które obciążają stosowny rachunek; lub
  (ii) dokonywanych z urządzenia elektronicznego lub za jego pośrednictwem, które obciążają stosowny rachunek prowadzony w ramach działalności charytatywnej lub w celu zakupu biletów;
  pod warunkiem że wartość pojedynczej transakcji płatniczej, o której mowa w ppkt (i) oraz (ii), nie przekracza 50 EUR oraz:
— łączna wartość transakcji płatniczych dotyczących jednego abonenta nie przekracza 300 EUR miesięcznie, lub
— w przypadku gdy abonent z góry zasila środkami pieniężnymi swoje konto u dostawcy sieci lub usługi łączności elektronicznej – łączna wartość transakcji płatniczych nie przekracza 300 EUR miesięcznie;

Usługi bankomatowe

Istotnym wyłączeniem na gruncie dyrektywy PSD jest wyłączenie usług wypłaty gotówki za pośrednictwem niezależnych sieci bankomatów. Aby z niego skorzystać dostawca usług bankomatowych powinien działać w imieniu co najmniej jednego wydawcy kart, nie może on również posiadać umowy ramowej z klientem wypłacającym gotówkę z rachunku płatniczego. Dostawcy tych usług nie mogą także świadczyć innych usług płatniczych wymienionych w załączniku do dyrektywy PSD II.
 
Dzięki wyłączeniu uregulowanemu w dyrektywie PSD nastąpił znaczny rozwój niezależnych usług bankomatowych w wielu państwach członkowskich, zwłaszcza na obszarach słabo zaludnionych, gdzie świadczenie tych usług jest mało rentowne. Również w Polsce funkcjonują niezależne sieci bankomatów posiadające nawet po kilka tysięcy maszyn.
 
Wyłączenie w PSD II zostało utrzymane z zastrzeżeniem, że dodatkowo nałożony został na dostawcę usług bankomatowych obowiązek informowania klienta odnośnie ewentualnych opłat pobieranych za wypłacenie gotówki, zarówno przed dokonaniem wypłaty, a także w momencie otrzymania gotówki po dokonaniu wypłaty.
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
 
usług wypłacania gotówki za pośrednictwem bankomatów, świadczonych przez dostawców, którzy działają w imieniu co najmniej jednego wydawcy kart i którzy nie są stroną umowy ramowej z klientem wypłacającym gotówkę z rachunku płatniczego, pod warunkiem, że dostawcy ci nie świadczą innych usług płatniczych wymienionych w załączniku.
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
 
usług wypłacania gotówki oferowanych za pomocą bankomatów przez dostawców, którzy działają w imieniu co najmniej jednego wydawcy kart i którzy nie są stroną umowy ramowej z klientem wypłacającym gotówkę z rachunku płatniczego, pod warunkiem że dostawcy ci nie świadczą innych usług płatniczych, o których mowa w załączniku I. Jednakże klient otrzymuje informacje dotyczące ewentualnych opłat pobieranych za wypłacenie gotówki, o których mowa w art. 45, 48, 49 i 59, przed dokonaniem wypłaty, a także w momencie otrzymania gotówki na koniec transakcji po dokonaniu wypłaty.

Usługi w ramach grupy

PSD II zapewnia wyłączenie dla transakcji płatniczych realizowanych w ramach grupy kapitałowej, między jednostką dominującą a jej jednostką zależną lub między jednostkami zależnymi tej samej jednostki dominującej. W celu skorzystania z wyłączenia, transakcje powinny być przeprowadzane bez pośrednictwa dostawcy usług płatniczych innego niż jednostka należąca do tej samej grupy. Brzmienie dyrektywy PSD II dodaje możliwość skorzystania z wyłączenia nie tylko dla samych transakcji płatniczych, ale dodatkowo dla usług powiązanych, świadczonych w ramach takiej grupy.
 
PSD:
 
Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:
 
transakcji płatniczych przeprowadzanych pomiędzy przedsiębiorstwem dominującym a jego spółką zależną lub pomiędzy spółkami zależnymi tego samego przedsiębiorstwa dominującego, bez udziału pośrednika, przez dostawcę usług płatniczych innego niż przedsiębiorstwo należące do tej samej grupy;
PSD II:
 
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:
 
transakcji płatniczych i powiązanych usług między jednostką dominującą a jej jednostką zależną lub między jednostkami zależnymi tej samej jednostki dominującej, przeprowadzanych bez pośrednictwa dostawcy usług płatniczych innego niż jednostka należąca do tej samej grupy;