Odpowiedzialność za transakcje – PSR/PSD3

Projekt rozporządzenia w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego („PSR”) przewiduje szereg zmian i doprecyzowań w zakresie zasad odpowiedzialności dostawców usług płatniczych w obszarze autoryzowania transakcji. Zmiany obejmują zarówno transakcje nieautoryzowane, jak i te autoryzowane, które jednak z różnych względów prawodawca unijny objął specjalnymi zasadami odpowiedzialności po stronie dostawcy.

transakcje nieautoryzowane – ogólne zasady

W stosunku do obecnych regulacji, PSR wydłuża z 13 do 18 miesięcy termin na zgłoszenie przez użytkownika nieautoryzowanej transakcji.

Podobnie jak na gruncie PSD2, przewidziano, że dostawca płatnika dokonuje zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej bezzwłocznie, a w każdym razie nie później niż do końca następnego dnia roboczego (D+1) po odnotowaniu nieautoryzowanej transakcji lub po otrzymaniu stosownego zgłoszenia. Powyższy termin nie ma zastosowania do sytuacji gdy dostawca płatnika ma uzasadnione podstawy, by podejrzewać popełnienie oszustwa (przesądzono w sposób literalny, że chodzi wyłącznie o oszustwo popełnione przez płatnika), i poinformuje na piśmie o tych podstawach odpowiednie organy. Sprecyzowano również tryb działania w przypadku podejrzenia popełnienia oszustwa przez płatnika. W takim przypadku dostawca w ciągu 14 dni musi albo dokonać zwrotu kwoty na rzecz płatnika (jeśli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że płatnik nie popełnił oszustwa), albo też w tym terminie przekazać organowi nadzoru i płatnikowi uzasadnienie odmowy dokonania zwrotu.

SCA

Zmiany przewidziane projektem PSR w zakresie transakcji nieautoryzowanych obejmują też m.in. przesądzenie zasad odpowiedzialności dostawców usług technicznych i operatorów schematów płatniczych uczestniczących w wykonywaniu czynności stanowiących element SCA, czy przesądzenie, że płatnik nie ponosi żadnych szkód finansowych związanych z nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi w sytuacji braku SCA wynikającego  z zastosowania przewidzianego regulacjami wyłączenia z obowiązku stosowania SCA (chyba że płatnik działał w złej wierze).  Bardziej szczegółowe informacje w tym zakresie są zawarte we wpisie dotyczącym SCA na gruncie PSD3/PSR [Silne uwierzytelnianie użytkownika (SCA) – PSR/PSD3].

obowiązek utrzymywania kanału zgłoszeń ze wsparciem ludzkim

Zgodnie z projektem PSR, każdy wydawca instrumentu płatniczego zobowiązany będzie do zapewnienia stałej dostępności odpowiednich środków umożliwiających użytkownikowi usług płatniczych dokonanie zgłoszenia utraty, kradzieży, przywłaszczenia lub nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego lub jego odpowiednich spersonalizowanych danych uwierzytelniających, a także wystąpienie z wnioskiem o odblokowanie instrumentu płatniczego. Środki te muszą przyjąć m.in. formę udostępnienia bezpłatnego kanału komunikacji umożliwiającego wsparcie ludzkie w języku urzędowym każdego państwa członkowskiego UE, w którym dostawca prowadzi działalności.

Jeżeli dostawca usług płatniczych nie zapewnia powyższych środków, płatnik nie ponosi odpowiedzialności za konsekwencje finansowe będące skutkiem posłużenia się utraconym/skradzionym/przywłaszczonym instrumentem płatniczym, chyba że działał w nieuczciwych zamiarach.

podszywanie się/spoofing

Projekt PSR przewiduje również szczegółowe zasady odpowiedzialności za transakcje w przypadkach podszywania się przez osobę trzecią pod pracownika dostawcy usług płatniczych lub innego podmiotu publicznego lub prywatnego  („impersonation fraud”/ „spoofing”). Zgodnie z projektowanymi regulacjami, jeżeli użytkownik usług płatniczych będący konsumentem uległ manipulacji takiej osoby (bezprawnie wykorzystującej nazwisko lub nazwę bądź adres e-mail lub numer telefonu podmiotu, w imieniu którego rzekomo działa), w wyniku czego doszło do nielegalnych autoryzowanych transakcji płatniczych, dostawca usług płatniczych zwraca konsumentowi pełną kwotę takiej transakcji płatniczej pod warunkiem, że konsument niezwłocznie zgłosił oszustwo organom ścigania oraz powiadomił dostawcę usług płatniczych. W ciągu 10 dni od zgłoszenia takiej transakcji przez użytkownika (wraz z przedstawieniem stosownego dokumentu wydanego przez organ ścigania), dostawca usług płatniczych powinien zwrócić użytkownikowi kwotę transakcji lub – jeśli ma uzasadnione podstawy podejrzewać oszustwo użytkownika lub dopuszczenie się przez niego rażącego niedbalstwa – przekazuje uzasadnienie odmowy dokonania zwrotu. Prawo zwrotu nie przysługuje użytkownikowi również, jeśli odmawia on udziału w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez dostawcę usług płatniczych lub odmawia dostarczenia stosownych informacji dotyczących okoliczności związanych z bezprawnym podawaniem się przez podmiot trzeci za inną osobę.

Projekt przewiduje również obowiązki względem dostawców usług łączności elektronicznej (np. przedsiębiorców telekomunikacyjnych, czy platform typu marketplace) w przypadku opisywanego modelu oszukańczej działalności podmiotów trzecich. Dostawcy usług łączności elektronicznej zobowiązani będą do prowadzenia działań edukacyjnych w zakresie zagrożeń, wdrożenia technik zapobiegania oszustwom, a także do współpracy z dostawcami usług płatniczych w celu ochrony interesów użytkowników. W przypadku braku usunięcia oszukańczych lub nielegalnych treści, pomimo otrzymania informacji o ich wystąpieniu, dostawcy usług łączności elektronicznej będą zobowiązani do zwrócenia równowartości kwoty nieautoryzowanej transakcji względem dostawców usług płatniczych.

usługa weryfikacji odbiorcy

PSR przewiduje również zasady odpowiedzialności za transakcje w przypadku uchybień związanych z usługą weryfikacji odbiorcy („IBAN matching”/”VoP”). Usługa ta polega na zapewnieniu przez dostawcę płatnika możliwości porównania dopasowania podanego przez płatnika (podczas składania zlecenia płatniczego w ramach polecenia przelewu) imienia i nazwiska (nazwy) odbiorcy z podanym unikatowym identyfikatorem (czyli typowo numerem rachunku płatniczego). PSR przewiduje obowiązek oferowania takiej usługi przez dostawcę płatnika (i skorelowany z nim obowiązek dostawcy odbiorcy przekazania stosownych danych do dostawcy płatnika), przy czym płatnik ma prawo zrezygnowania z korzystania z tej usługi. Ponadto płatnik ma prawo wykonania polecenia przelewu nawet jeśli usługa porównania wykaże rozbieżności pomiędzy imieniem i nazwiskiem (nazwą) posiadacza rachunku, a podanym unikatowym identyfikatorem.

W sytuacji, gdy dostawca płatnia nie powiadomił płatnika o wykrytej rozbieżności między unikatowym identyfikatorem a imieniem i nazwiskiem (nazwą) odbiorcy podanymi przez płatnika, płatnik nie ponosi żadnych szkód finansowych z tytułu autoryzowanego polecenia przelewu. W terminie 14 dni roboczych po stwierdzeniu transakcji polecenia przelewu wykonanej w sytuacji braku powiadomienia o rozbieżności lub otrzymaniu stosownego zgłoszenia, dostawca albo dokonuje na rzecz płatnika zwrotu pełnej kwoty autoryzowanego polecenia przelewu, albo też przekazuje uzasadnienie odmowy dokonania zwrotu i przedstawia organowi nadzoru dowód, że nie doszło do naruszenia przepisów.  Obowiązek zwrotu nie zaistniej, gdy płatnik działał w nieuczciwych zamiarach lub jeżeli płatnik zrezygnował z otrzymywania usługi weryfikacji.

Informacje DLK

Jeśli chcesz być na bieżąco ze sprawami regulacyjnymi, zarejestruj się i otrzymuj informacje o ważnych wydarzeniach regulacyjnych i branżowych, oraz aktywnościach DLK Legal: Rejestracja do powiadomień.

Bankowość & Finanse

Zobacz sektor

Bankowość & Finanse

Zobacz również

#Bankowość&Fintech #Legislacja

Silne uwierzytelnianie użytkownika (SCA) – PSR/PSD3

Projekt rozporządzenia w sprawie usług płatnicz...

Silne uwierzytelnianie użytkownika (SCA) – PSR/PSD3

#Bankowość&Fintech #Legislacja

Open Banking – PSR/PSD3

Projekt rozporządzenia w sprawie usług płatnicz...

Open Banking – PSR/PSD3

#Bankowość&Fintech #Legislacja

Licencjonowanie KIP/KIPE – PSR/PSD3

Projekt trzeciej dyrektywy w sprawie usług płat...

Licencjonowanie KIP/KIPE – PSR/PSD3

Skontaktuj się

Biuro Warszawa

Ogrodowa City Gate
ul. Ogrodowa 58
00-876 Warszawa

mapa > +48 22 652 26 18

Biuro Kraków

ul. Jana Kilińskiego 2
30-308 Kraków

mapa > +48 12 31 51 841