przedsiębiorca świadczący usługi audytowe i doradcze

Kwalifikacja działalności dostawcy usług audytowych i doradczych na gruncie przepisów UKSC

Doradzaliśmy przedsiębiorcy świadczącemu usługi audytowe i doradcze w projekcie:

Kwalifikacja działalności dostawcy usług audytowych i doradczych na gruncie przepisów ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC)

Co do zasady, UKSC obejmuje podmioty kluczowe i podmioty ważne, w tym w szczególności podmioty świadczące określony zakres usług oraz spełniające kryteria dotyczące wielkości przedsiębiorstwa.

Przykładowo:

  1. podmiotem kluczowym będzie m.in.:
    1. dostawca usług zarządzanych lub dostawca chmury obliczeniowej, który przewyższa wymogi dla średniego przedsiębiorstwa określone w art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (tj. zatrudnia co najmniej 250 pracowników lub jego roczny obrót przekracza 50 mln EUR oraz roczna suma bilansowa przekracza 43 mln EUR),
    2. dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, który co najmniej spełnia wymogi dla małego albo średniego przedsiębiorcy określone w art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia 651/2014/UE lub je przewyższa (tj. zatrudnia co najmniej 10 pracowników lub osiąga roczny obrót oraz roczną sumę bilansową przekraczające 2 mln EUR),
  1. podmiotem ważnym będzie m.in.: dostawca usług zarządzanych lub dostawca chmury obliczeniowej, który spełnia wymogi dla średniego przedsiębiorcy określone w art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia 651/2014/UE (tj. zatrudnia co najmniej 50 pracowników lub którego roczny obrót oraz roczna suma bilansowa przekraczają 10 milionów EUR) oraz nie jest podmiotem kluczowym.

Dostawca usług zarządzanych (DUZ)

Zgodnie z art. 2 pkt 4i UKSC przez dostawcę usług zarządzanych rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która świadczy usługi związane z instalacją, eksploatacją lub konserwacją produktów ICT, usług ICT, procesów ICT lub systemów informacyjnych przez wsparcie lub aktywną administrację przeprowadzane u usługobiorcy na miejscu lub zdalnie.

Pełne odkodowanie znaczenia tego pojęcia wymaga prześledzenia niezwykle rozbudowanego łańcucha odesłań bezpośrednio do przepisów UKSC, Rozporządzenia 2019/881 (Cybersecurity Act) oraz Prawa komunikacji elektronicznej (PKE) a następnie pośrednio do Dyrektywy 2022/2555 (NIS2), Rozporządzenia 2015/2120 oraz Europejskiego Kodeksu Łączności Elektronicznej (EKŁE). W konsekwencji precyzyjne ustalenie zakresu definicji DUZ w rozumieniu UKSC (i odtworzenie na tej podstawie właściwych norm prawnych) jest znacznie utrudnione ze względu na wielostopniowy i złożony charakter powiązanych ze sobą definicji legalnych.

Bardzo szerokie rozumienie usług zarządzanych (w zakresie cyberbezpieczeństwa) przyjęte zostało w dokumentach ENISA. Niemniej dokumenty te nie stanowią źródła prawa, wobec czego przedstawione w nich klasyfikacje usług nie mogą samodzielnie przesądzać o kwalifikacji prawnej danego podmiotu na gruncie UKSC.

Na gruncie UKSC usługi związane z instalacją, eksploatacją lub konserwacją produktów ICT, usług ICT, procesów ICT lub systemów informacyjnych obejmują szeroki zakres czynności podejmowanych zdalnie lub na miejscu u usługobiorcy. Niemniej zakres ten podlega określonym ograniczeniom. Dlatego każdorazowo konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej analizy rzeczywistego zakresu działalności danego podmiotu oraz charakteru świadczonych przez niego usług w celu ustalenia, czy spełnia on przesłanki kwalifikacji jako DUZ w rozumieniu UKSC. Ocena ta powinna uwzględniać nie tylko formalny przedmiot działalności podmiotu czy sposób określenia oferowanych usług, lecz przede wszystkim charakter i zakres faktycznie wykonywanych czynności.

Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (DUZC)

Zgodnie z art. 2 pkt 4j UKSC przez dostawcę usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która świadczy usługi polegające na realizacji lub wsparciu dla realizacji działań związanych z zarządzaniem ryzykiem w cyberbezpieczeństwie, w tym obsługę incydentów, testów bezpieczeństwa, audytów systemów informacyjnych, doradztwo.

Podobnie jak w przypadku DUZ, precyzyjne ustalenie zakresu definicji DUZC i odtworzenie na tej podstawie właściwych norm prawnych jest znacznie utrudnione, między innymi ze względu na wielostopniowy i złożony charakter powiązanych ze sobą definicji legalnych.

Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że definicja ta nie koreluje w pełni z definicjami:

  1. dostawcy usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa (DUZB) w NIS2,
  2. usługi zarządzanej w zakresie bezpieczeństwa (UZB) w Cybersecurity Act.

Zgodnie z art. 6 pkt 40 NIS2 dostawca usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa (DUZB) oznacza dostawcę usług zarządzanych, który prowadzi działania związane z zarządzaniem ryzykiem w zakresie cyberbezpieczeństwa lub zapewnia pomoc dla tych działań. Definicja ta nie odwołuje się wprost do obsługi incydentów, testów bezpieczeństwa, audytów systemów informacyjnych czy doradztwa. Definicja ta wprost wskazuje wyłącznie na prowadzenie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem w zakresie cyberbezpieczeństwa lub zapewnieniem pomocy dla tych działań. Niemniej w motywie 86 zd. 1 NIS2 wskazano: „Wśród dostawców usług szczególnie ważną rolę w pomaganiu podmiotom w działaniach mających na celu zapobieganie incydentom, wykrywanie ich, reagowanie na nie lub przywracanie normalnego działania po ich wystąpieniu odgrywają dostawcy usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa zajmujący się obszarami takimi jak reagowanie na incydenty, testy penetracyjne, audyty bezpieczeństwa i doradztwo”. W tym zakresie definicja DUZC zawarta w UKSC, mimo, że nie odzwierciedla literalnie definicji DUZB zawartej w NIS2, zarazem prawidłowo odzwierciedla intencje prawodawcy unijnego wyrażone w motywie NIS2.

Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14a Cybersecurity Act, usługa zarządzana w zakresie bezpieczeństwa (UZB) oznacza usługę świadczoną osobie trzeciej, polegającą na prowadzeniu lub zapewnianiu pomocy dla działań związanych z zarządzaniem ryzykiem w zakresie cyberbezpieczeństwa, takich jak postępowanie w przypadku incydentu, testy penetracyjne, audyty bezpieczeństwa i doradztwo w ramach wsparcia technicznego, w tym doradztwo fachowe.

Co prawda w motywie 3 zd. 2 Rozporządzenia 2025/37 (które wprowadziło definicję „usługi zarządzanej w zakresie bezpieczeństwa” do Rozporządzenia 2019/881) wskazano, że: „Zawarta w niniejszym rozporządzeniu definicja usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa powinna zatem być spójna z definicją dostawców usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa zawartą w dyrektywie (UE) 2022/2555”. Niemniej problem polega na tym, że treść definicji legalnej UZB przyjętej w Cybersecurity Act różni się od treści definicji DUZB przyjętej w NIS2.

Z kolei w pytaniach i odpowiedziach do UKSC opracowanych przez Ministerstwo Cyfryzacji, a konkretnie w odpowiedzi nr 1.50, wskazano: „Samo świadczenie usług prawnych nie jest jeszcze prowadzeniem działalności jako dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa. Warto jednak zwrócić uwagę, że o ile samo świadczenie pomocy prawnej nie należy uznać za usługę zarządzaną w zakresie bezpieczeństwa to powinna być ona odpowiednio wyodrębniona od innego rodzaju doradztwa czy wsparcia w zakresie zarządzania ryzykiem, tworzenia polityk bezpieczeństwa i innych czynności związanych z zapewnienie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Tego rodzaju kompleksowe doradztwo należałoby już uznać za usługę zarządzaną w zakresie bezpieczeństwa. Jeśli więc prawnik zapewnia tego rodzaju usługi to już powinien się zidentyfikować się jako dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa” (https://cyber.gov.pl/faq).

Również w tym wypadku przesądzające znaczenie muszą mieć jednak przesłanki ustawowe. W efekcie nie każdy podmiot świadczący usługi audytowe lub doradcze powinien być w sposób automatyczny zakwalifikowany jako DUZC. Koniecznym jest, aby audyty miały charakter audytów bezpieczeństwa czy audytów systemów informacyjnych i przeprowadzane były w celu zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie. Z kolei wspierając się definicją zwartą w Cybersecurity Act, doradztwo, w tym doradztwo fachowe powinno skutkować kwalifikacją podmiotu jako DUZC tylko i wyłącznie, gdy wykonywane jest w ramach wsparcia technicznego. Kluczowe znaczenie dla kwalifikacji podmiotu pod kątem DUZC będzie miał zatem faktyczny i prawny zakres czynności (przedmiot) konkretnego doradztwa lub audytu.

Obowiązki wynikające z UKSC

Spełnienie przesłanek uznania za podmiot kluczowy lub podmiot ważny oznacza konieczność dostosowania się do wymogów UKSC (w szczególności: wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych, wdrożenie obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa, podłączenie do systemu teleinformatycznego (S46); w przypadku podmiotów kluczowych dodatkowo okresowe audyty bezpieczeństwa systemu informacyjnego).

Doradztwo DLK obejmowało:

  • analizę prowadzonej działalności i świadczonych usług w celu przesądzenia, czy podmiot powinien być kwalifikowany jako podmiot kluczowy lub ważny na gruncie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC), bądź też czy podmiot podlega ustawie o KSC w innym zakresie
  • rekomendacje praktyczne

Prawnicy zaangażowani w projekt:

Bartosz Wyżykowski
radca prawny, partner Bartosz Wyżykowski

Wojciech Janowski
doktorant, młodszy prawnik Wojciech Janowski

Bankowość&Fintech

Zobacz sektor

Bankowość & Finanse

IT & Outsourcing

Zobacz sektor

Telekomunikacja

Zobacz również

#Bankowość&Fintech

Unijna instytucja pieniądza elektronicznego (EMI)

Przedstawicielstwo unijnej EMI w Polsce

Przedstawicielstwo unijnej EMI w Polsce

#IT & Outsourcing #Online & eCommerce

Dostawca usług SaaS

Kwalifikacja działalności dostawcy usług SaaS na gruncie przepisów ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i aktu o cyberodporności

Kwalifikacja działalności dostawcy usług SaaS na gruncie przepisów ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i aktu o cyberodporności

#Bankowość&Fintech #DLK Legal #Online & eCommerce

Polski bank komercyjny

Obowiązki banku wynikające z legislacji gier hazardowych

Obowiązki banku wynikające z legislacji gier hazardowych

Skontaktuj się

Biuro Warszawa

Ogrodowa City Gate
ul. Ogrodowa 58
00-876 Warszawa

mapa > +48 22 652 26 18

Biuro Kraków

ul. Jana Kilińskiego 2
30-308 Kraków

mapa > +48 12 31 51 841